30. Schaamte

‘Schaamte’ is een onderwerp waar Brené Brown veel onderzoek naar heeft gedaan. Ik haal in dit blog wat punten aan die zij beschrijft in haar boek ‘Gelukkig ben ik niet de enige’.

Door haar onderzoek is zij erachter gekomen dat iedereen schaamte ervaart, maar omdat het zo’n krachtige emotie is, praten we er niet graag over want dat roept al schaamte op. We worstelen er tot op zekere hoogte allemaal mee om ons prettig te voelen met wie we zijn in een maatschappij die veel belang hecht aan perfect zijn en erbij horen. En wie kent niet de pijnlijke golf van emotie die over je heen spoelt als je het gevoel hebt dat je wordt beoordeeld of belachelijk wordt gemaakt vanwege je uiterlijk, je werk, je opvoeding, je uitgavenpatroon, je familie of zelfs levenservaringen waar je geen controle over had? Het zijn echter niet altijd anderen die ons kleineren of veroordelen. De pijnlijkste schaamte-ervaringen doen we onszelf vaak aan. We investeren er zoveel tijd en energie in om  aan ieders verwachtingen te voldoen en rekening te houden met wat anderen van ons denken, dat dat gevoelens van boosheid, wrok en angst oproept. Soms zijn die emoties tegen onszelf gericht en overtuigen we onszelf ervan dat we slecht zijn en misschien de gevreesde afwijzing wel verdienen. En soms halen we uit naar anderen. Wat we ook doen, het uiteindelijke resultaat is dat we ons uitgeput, overweldigd en alleen voelen. Schaamte dwingt ons om zo veel waarde te hechten aan wat anderen denken, dat we onszelf verliezen in onze pogingen aan hun verwachtingen te voldoen.

Het lastige van schaamte is dat we er niet graag over kunnen of willen praten. Schaamte is een emotie. En dit voelen we als we bepaalde ervaringen hebben. Als we ons schamen zien we het grotere plaatje niet; dan kunnen we niet meer goed nadenken over onze sterke punten en over onze beperkingen. Dan voelen we ons alleen, naakt en heel erg onvolmaakt.

Schaamte is de stem van het perfectionisme. Als het gaat om uiterlijk, werk, moederschap, gezondheid of familie is het niet de zoektocht naar perfectie zelf die pijnlijk is, maar het feit dat je niet voldoet aan onbereikbare verwachtingen. Op bepaalde momenten en in bepaalde situaties worstelen we er allemaal mee niet goed genoeg te zijn, niet genoeg te hebben en er niet voldoende bij te horen. Brené Brown heeft ontdekt dat de effectiefste manier om over die gevoelens van ontoereikendheid heen te komen is om die ervaringen te delen. Maar in deze cultuur vereist het moed om onze verhalen te vertellen.

We werden niet geboren met een verlangen naar een perfect lichaam. We werden niet geboren met angst om onze verhalen te delen. Schaamte komt van buiten ons: door de boodschappen en verwachtingen van onze cultuur. Wat uit ons binnenste komt is de meer dan menselijke behoefte om erbij te horen, om contact te hebben.

Maar gelukkig denkt Brené Brown dat we allemaal veerkracht tegen schaamte kunnen ontwikkelen. Allemaal kunnen we de pijn die is veroorzaakt door schaamte omzetten in moed, compassie en verbondenheid. En we kunnen allemaal anderen helpen om hetzelfde te doen.

En nu ik wat zinnen uit het boek van Brené Brown aan elkaar gekoppeld heb en dit lees, is het naar mijn mening het belangrijkste om als eerste weer de verbinding met jezelf te hebben. Dat je jezelf goed vindt zoals je bent, ongeacht wat iemand anders ervan vindt (zie blog 17: Anderen vinden toch wel iets van je). En te accepteren dat anderen dus toch wel iets van je vinden, want anderen hebben ook hun pijntjes en onzekerheden. En zou dat nou niet heel fijn zijn, dat je er lak aan hebt wat iemand van je vindt. De ene dag gaat dat duidelijk makkelijker dan de andere dag. Maar oefening baart kunst.

Bron: ‘Gelukkig ben ik niet de enige’ van Brené Brown

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie