Berichten

8. Geluk

In de Volkskrant van zaterdag 15 december staat een artikel over ‘Geluk kun je leren’, wat mij erg aansprak. Laurie Santos, hoogleraar psychologie aan Yale geeft colleges over ‘The Science of Well-Being’, omdat zij constateerde dat de studenten ondanks hun mooie toekomstperspectieven vaak niet gelukkig waren. Ook in Nederland zijn er veel studenten met depressie- en angstklachten. Op de vraag ‘Hoe dat komt?’ antwoordt zij: ‘In algemene zin kan je zeggen dat ze veel opofferen in het hier en nu, om later iets te doen waarvan ze denken dat ze er gelukkig van worden. Ze hebben vaak op de middelbare school al hard moeten werken om hier te komen en als ze eenmaal aan het studeren zijn, maken ze zich zorgen over de volgende horde: een goede baan of een goed salaris, over hun cijfers. Dat gaat weer ten koste van hun sociale contacten en hun slaap. En er zijn voor deze generatie stressoren bijgekomen. Iedereen zit nu bijvoorbeeld met zijn neus in zijn telefoon, dat is een van de vele redenen waardoor er veel studenten aangeven eenzaam te zijn. Er zijn veel data die erop wijzen dat veelvuldig gebruik van sociale media ons depressief en angstig kan maken.’ Vervolgens beschrijft ze de reden hiervoor: ‘Ons brein heeft nog geen manier gevonden om goed om te gaan met het observeren van anderen die het beter doen of er beter uitzien dan wijzelf. De mens zit zo in elkaar dat we ons slechter voelen door de successen van iemand anders. Tegelijkertijd voelen we ons niet beter als we iemand op sociale media zien die lelijker of minder rijk is dan wij. Het tast onze geest aan, zeker als die informatie ook nog eens bewerkt is om een zo positief mogelijk beeld neer te zetten.’ Ze heeft haar studenten aangeraden van sociale media af te gaan en degene die dat deden vonden het in het begin vreselijk, maar daarna voelde ze zich beter en verspilden ze minder tijd. Zelf is ze van nature wat depressief, dus moest ze al die dingen die ze haar studenten vertelde ook zelf in de praktijk brengen. Dit houdt in: meer slapen, mediteren, meer aandacht aan vriendelijkheid en dankbaarheid, een praatje maken met vreemden. Gelukkig blijkt uit onderzoek dat je je eigen staat van geluk al met een paar simpele tips kunt veranderen. De meeste onderzoekers houden aan dat 40% van je geluksniveau iets is dat je zelf kunt veranderen door gedragsaanpassingen, 50% is ingebouwd en 10% wordt bepaald door omstandigheden waarin je verkeert (bv of je rijk bent of in een fijn land als Nederland woont). Een hardnekkig misverstand is dat we denken dat je geluk bereikt door jezelf doelen te stellen en die te halen, maar dit effect is veel minder groot dan we denken. Zij doet met haar studenten ook oefeningen met concrete strategieën die je in je dagelijks leven kunt inpassen, rewirements (herbedradingen van ons brein). Het zijn oefeningen waarvan wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat ze het welzijn verbeteren. Dat is leuk, want dat werkt extra sterk tijdens hypnose. Verder vertelt ze dat mensen denken dat het geen zin heeft om te werken aan je geluk. In plaats van werken aan onze gewoontes die ons gelukkiger maken, willen we een andere baan, een hoger salaris of verhuizen als we ongelukkig zijn. Maar het is echt ons gedrag dat ons geluk beïnvloedt. Blij zijn met wat je hebt, verder hoef je niet zoveel te veranderen. En hoe materialistischer we zijn, hoe minder gelukkig. Een van de redenen waarom spullen je niet zo gelukkig maken als je denkt, is omdat je eraan gewend raakt. Onderzoeken suggereren dat mensen die meer geld uitgeven aan ervaringen dan aan spullen gelukkiger zijn dan mensen die het geld uitgeven aan materialistische zaken. En omstandigheden doen er natuurlijk toe, maar ze zijn minder relevant dan we denken. Mensen die onder de armoedegrens leven worden wel degelijk gelukkiger als ze meer verdienen, maar salaris en levensgeluk lopen niet gelijk op. Boven een bepaalde kritische grens profiteert je geluksgevoel niet meer van nog meer geld.

Je wordt dus gelukkiger van geld uitgeven aan nieuwe ervaringen dan aan materialistische zaken. Ik denk dat het tijd wordt om de volgende vakantie te boeken.

Bron: Volkskrant 15 december 2018, ‘Geluk kun je leren’, door Rosanne Kropman.